* Dr.Arş.Gör./İ.Ü.Dişhekimliği Fakültesi-Oral İmplantoloji Anabilim Dalı
* Prof.Dr./İ.Ü.Dişhekimliği Fakültesi-Oral İmplantoloji Anabilim Dalı
ÖZET
Ante tarafından 1926 yılında ileri sürülen ‘kuron-köprü restorasyonlarındaki dayanak dişlerin kök yüzeylerinin toplamının, telafi edilecek eksik dişlerin kök yüzeylerinin toplamına eşit veya daha fazla olması gerektiği’ prensibi daha sonraları bir çok araştırıcı tarafından kabul edilmiştir. Literatüre ‘Ante kanunu’ olarak geçen bu kural doğrultusunda sabit protezlerin biyomekanik uygunluğu pratik bir yol ile çözümlenmeye çalışılmıştır. Tedavi planlamasında kolaylık sağlayan bu kural Babbush tarafından ‘Abutment indeks’ adı ile silindir implantlara (IMZ implant sistemi) uygulanmıştır. Çalışmamızda, TPS kaplı vida implantlar (Pitt-Easy Bio-Oss implant sistemi) için uyarladığımız Abutment indekse değinilmektedir. İmplantların yüzey alanları belirlenerek en düşük yüzey alanına sahip olan alt santral dişin kök yüzey alanına bölünerek değişik ebatlardaki implantlar için katsayılar saptanmıştır. Elde edilen değerler Ante kuralına göre değerlendirilerek tedavi planlamasında yardımcı bir yöntem olarak kullanılmıştır.
Anahtar sözcükler: İmplant, Ante kuralı
APPLICATION OF ANTE’S LAW FOR SELECTION OF IMPLANT NUMBER IN PITT-EASY BIO-OSS IMPLANT SYSTEM
In a statement designated by Ante in 1926, the requirement is been delineated that the root surface area of the abutment teeth should equal or surpass that to the teeth being replaced with pontics. The biomechanics of fixed prosthodontics can be detected easily by use of Ante’s law. Babbush adapted Ante’s law that makes simple the treatment planning, to the cylinder implants (IMZ implant system) by name of Abutment index. In this study it is been discussed restorative index adapted for TPS-coated screw type implants (Pitt-Easy Bio-Oss implant system). The surface areas of TPS-coated screw type implants are been determined, and divided to the lower central incisor’s root surface area, which has lowest one in both jaws, in order to obtain coefficients for implants of different dimension. The values obtained with this method are been used according Ante’s law as an auxiliary method for treatment planning.
Key words: Implants, Ante’s law
GİRİŞ
Ante (1) tarafından 1926 yılında ileri sürülen ‘kuron-köprü restorasyonlarındaki dayanak dişlerin kök yüzeylerinin toplamının, telafi edilecek eksik dişlerin kök yüzeylerinin toplamına eşit veya daha fazla olması gerektiği’ prensibi daha sonraları bir çok araştırıcı tarafından kabul edilmiştir. Johnston ve ark (4) tarafından literatüre ‘Ante kanunu’ olarak geçirilen bu kural doğrultusunda sabit protezlerin biyomekanik uygunluğu pratik bir yol ile çözümlenmeye çalışılmıştır. Jepsen(3), dişlerin kök yüzey alanlarını hesaplayarak, her çene için en düşük kök yüzey alanına sahip dişi referans alarak ‘Restorativ indeks’ adı verilen bir indeks oluşturmuştur. Jepsen’in ortaya koyduğu indeks, Babbush tarafından ‘Abutment indeks’ adı ile silindir implantlara uygulanmıştır (2). Ante kuralının preimplantolojik tedavi planlamasında yardımcı bir metod olduğu yapılan çalışmalarda belirtilmiştir (5). Çalışmamızda, TPS kaplı vida implantlar için uyarlanan Abutment indekse değinilmektedir.
MATERYAL ve METOD
Jepsen’in ortaya koyduğu yöntemde, alt ve üst çenelerde en düşük kök yüzeyine sahip dişlerin alanları katsayı olarak saptanmıştır. Dişlerin kök yüzey alanları alt ve üst çenelerin katsayılarına bölünmek sureti ile basit rakamsal değerler elde edilmiştir (tablo1). Çalışmada, vida şeklinde bir implant olan, TPS kaplamalı, Pitt-Easy Bio-Oss implantları (Oraltronics, Bremen, GER) kullanılmıştır. İmplantların yüzey alanları üretici firma tarafından belirlenmiştir (tablo2). Ancak, üretici firma tarafından açıklanan bu değerlerde TPS kaplamanın yüzey alanı arttırmadaki etkisi dikkate alınmamıştır. Bu nedenle, TPS kaplamanın yüzey alanı en az 3 kat arttırdığı kabul edilerek, bu olası durum bulgular kısmında ‘TPS etkisi’ adı altında incelenmiştir. Alt ve üst çenelerde uygulanan implantlarda, dişler için kullanılan alt çene katsayısı ile sadeleştirme yapılmıştır (tablo3). Çalışmada dört adet tek diş eksikliği vakası ile üç adet parsiyel dişsizlik vakası incelenmiştir. Bu vakalarda Jepsen’in Restorativ indeks değerleri ile Pitt-Easy Bio-Oss implantları için uyarlanan Abutment indeks değerleri karşılaştırılmıştır.
|
Üst çenede |
santral |
lateral |
kanin |
1.prem. |
2.prem. |
1.molar |
2.molar |
|
Kök yüzeyi(mm2) |
204 |
179 |
273 |
234 |
220 |
433 |
431 |
|
indeks değeri |
1.1 |
1.0 |
1.5 |
1.3 |
1.2 |
2.4 |
2.4 |
|
Alt çenede |
santral |
lateral |
kanin |
1.prem. |
2.prem. |
1.molar |
2.molar |
|
Kök yüzeyi(mm2) |
154 |
168 |
268 |
180 |
207 |
431 |
426 |
|
indeks değeri |
1.0 |
1.1 |
1.7 |
1.2 |
1.3 |
2.8 |
2.8 |
Tablo1. Alt ve üst çenelerde en düşük kök yüzeyine sahip dişlerin alanları katsayı olarak saptanmıştır. Dişlerin kök yüzey alanları alt ve üst çenelerin katsayılarına bölünmek sureti ile basit rakamsal değerler elde edilmiştir (Jepsen).
|
BOY |
08mm |
10mm |
12mm |
14mm |
16mm |
18mm |
20mm |
22mm |
24mm |
|
ÇAP |
Yüzey alanları (mm2) |
||||||||
|
3.25mm |
86.65 |
112.48 |
138.4 |
164.35 |
190.33 |
216.32 |
242.31 |
268.31 |
294.32 |
|
3.75mm |
102.43 |
132.84 |
163.36 |
193.91 |
224.49 |
255.09 |
285.69 |
||
|
4.00mm |
110.45 |
143.14 |
175.96 |
208.81 |
241.69 |
||||
Tablo2. Pitt-Easy Bio-Oss implantlarının üretici firma (Oraltronics, Bremen, GER) tarafından belirlenen yüzey alanları.
|
BOY |
|||||||||
|
ÇAP |
08mm |
10mm |
12mm |
14mm |
16mm |
18mm |
20mm |
22mm |
24mm |
|
3.25mm |
0.5 |
0.7 |
0.8 |
1.0 |
1.2 |
1.4 |
1.5 |
1.7 |
1.9 |
|
3.75mm |
0.6 |
0.8 |
1.0 |
1.2 |
1.4 |
1.6 |
1.8 |
||
|
4.00mm |
0.7 |
0.9 |
1.1 |
1.3 |
1.5 |
||||
Tablo3. Pitt-Easy Bio-Oss implantlarının yüzey alanları, alt santral dişin kök yüzey alanına (154mm2) bölünerek elde edilen indeks değerleri.
BULGULAR
|
Lokalizasyon |
İmplant çap ve boyu |
Restorativ indeks |
Abutment indeks |
TPS etkisi |
|
14 |
3.25 10 |
1.3 |
0.7 |
2.1 |
1. Vaka: Protetik yükleme tarihi Şubat 1991, fonksiyon süresi 85 ay.
|
Lokalizasyon |
İmplant çap ve boyu |
Restorativ indeks |
Abutment indeks |
TPS etkisi |
|
11 |
3.25 14 |
1.3 |
1.0 |
3.0 |
2. Vaka: Protetik yükleme tarihi Ağustos 1994, fonksiyon süresi 43 ay.
|
Lokalizasyon |
İmplant çap ve boyu |
Restorativ indeks |
Abutment indeks |
TPS etkisi |
|
14 |
3.25 12 |
1.3 |
0.8 |
2.4 |
3. Vaka: Protetik yükleme tarihi Kasım 1995, fonksiyon süresi 28 ay.
|
Lokalizasyon |
İmplant çap ve boyu |
Restorativ indeks |
Abutment indeks |
TPS etkisi |
|
12 |
3.25 16 |
1.0 |
1.2 |
3.6 |
4. Vaka: Protetik yükleme tarihi Haziran 1996, fonksiyon süresi 21 ay.
|
Lokalizasyon |
İmplant çap ve boyu |
Restorativ indeks |
Abutment indeks |
TPS etkisi |
|
44 |
1.2 |
0 |
0 |
|
|
45 |
3.75 16 |
1.3 |
1.4 |
4.2 |
|
46mesial |
3.75 10 |
0.8 |
2.4 |
|
|
46distal |
3.75 10 |
2.8 |
0.8 |
2.4 |
|
total |
5.3 |
3.0 |
9.0 |
|
5. Vaka: Protetik yükleme tarihi Mayıs 1996, fonksiyon süresi 22 ay. III.segmentte de aynı protez konfigürasyonu uygulanmıştır.
|
Lokalizasyon |
İmplant çap ve boyu |
Restorativ indeks |
Abutment indeks |
TPS etkisi |
|
44 |
3.25 16 |
1.2 |
1.2 |
3.6 |
|
45 |
1.3 |
0 |
0 |
|
|
46 |
3.25 12 |
2.8 |
0.8 |
2.4 |
|
total |
5.3 |
2.0 |
6.0 |
|
6. Vaka: Protetik yükleme tarihi Mayıs 1996, fonksiyon süresi 22 ay.
|
Lokalizasyon |
İmplant çap ve boyu |
Restorativ indeks |
Abutment indeks |
TPS etkisi |
|
35 |
3.25 16 |
1.3 |
1.2 |
3.6 |
|
36 |
3.25 12 |
2.8 |
0.8 |
2.4 |
|
total |
4.1 |
2.0 |
6.0 |
|
6. Vaka: Protetik yükleme tarihi Mayıs 1996, fonksiyon süresi 22 ay.
|
Lokalizasyon |
İmplant çap ve boyu |
Restorativ indeks |
Abutment indeks |
TPS etkisi |
|
23 |
3.25 14 |
1.5 |
1.0 |
3.0 |
|
24 |
3.25 14 |
1.3 |
1.0 |
3.0 |
|
25 |
3.25 10 |
1.2 |
0.7 |
2.1 |
|
total |
4.0 |
2.7 |
8.1 |
|
7. Vaka: Protetik yükleme tarihi Şubat 1997, fonksiyon süresi 13 ay.
|
Lokalizasyon |
İmplant çap ve boyu |
Restorativ indeks |
Abutment indeks |
TPS etkisi |
|
44 |
3.75 12 |
1.2 |
1.0 |
3.0 |
|
45 |
3.75 12 |
1.3 |
1.0 |
3.0 |
|
46 |
3.75 12 |
2.8 |
1.0 |
3.0 |
|
total |
5.3 |
3.0 |
9.0 |
|
7. Vaka: Protetik yükleme tarihi Şubat 1997, fonksiyon süresi 13 ay.
TARTIŞMA ve SONUÇ
Pitt-Easy Bio-Oss implantlarının yüzey alan hesaplaması bugüne kadar sadece üretici firma tarafından yapılmıştır. Açıklanan yüzey alanları TPS kaplamanın yüzeyi arttırıcı etkisi göz önüne alınmadan, sadece implantların makroskopik yüzey büyüklüğünün araştırılması ile elde edilmiştir. Schroeder(6) TPS kaplamanın yüzey alanı 6 kat artttırdığını bildirmiştir. Çalışmaya dahil edilen vakalardaki Abutment indeks değerlerinin toplamı ile Restoratif indeks değerlerinin toplamları kıyaslandığında Abutment indeks aleyhine bir durum söz konusudur. Dolayısı ile bu durumda bu vaka grubunda biyomekanik açıdan komplikasyonların ortaya çıkması beklenmelidir. Ancak, 13 ay ile 48 ay arası fonksiyonda olan bu vakalarda biyomekanik açıdan herhangi bir problem ve buna bağlı olarak osseointegrasyon halini bozan herhangi bir patolojiye rastlanmamıştır. Bu nedenle Pitt-Easy Bio-Oss implantlarının makroskopik yüzey alanlarına göre hazırlanan bir Abutment indeksin gerçek sonuçları yansıtmadığını söyleyebiliriz. Pitt-Easy Bio-Oss implantları için hazırlanacak bir Abutment indekste, TPS kaplamanın yüzey alanı arttırmadaki etkisinin net olarak ortaya konması gerekmektedir. Literatürde Pitt-Easy Bio-Oss implantlarına yönelik olarak bu konuda herhangi bir bilimsel araştırma bulunmamasına karşın, TPS kaplı diğer implant sistemleri ile ilgili çalışmalarda belirtildiği gibi, TPS kaplama ile yüzey alanın ortalama altı kat arttırıldığı kabul edilerek Abutment indeksteki değerler de ‘TPS etkisi’ adı ile 3 kat arttırılarak yapılan hesaplamaların hepsinde Ante kuralına da uygun şekilde, kök alanlarının Restoratif indeks değerlerinden büyük olduğu ortaya çıkmıştır. Böylelikle klinik duruma paralellik gösteren bir yaklaşım söz konusu olmaktadır.
Sonuç olarak, implant tedavi planlamasında yardımcı bir yöntem olarak kullanılabilecek Ante kuralının, Pitt-Easy Bio-Oss implant sisteminde uygulanması için, TPS kaplamalı bu implantın gerçek yüzey alanının belirlenmesine ihtiyaç vardır.
KAYNAKLAR:
1-Ante IH. The fundamental principles of abutments. Misch State Dent Soc Bul 1926:8:14-23.
2-Babbush CA, Kirsh A, Mentag PJ, Hill B. The intramobile cylinder (IMZ) two-stage osseointegrated implant system. In Babbush CA. Dental Implants: Principles and Practice: Philadelphia: Saunders, 1991. p 84.
3-Jepsen A. Rootsurface measurement and a method for x-ray determination of root surface area. Acta Odont Scand 1963:21:35-46.
4-Johnston JF, Philips RW, Dykema RW. Modern practice in crown and bridge prosthodontics. 3rd ed. Philadephia. WB Saunders Co. 1971, p11.
5-Özdemir T, Anıl A, Ersanlı S, Yalçın S, Sandallı P. Oral implantolojide Ante kurallarının değerlendirilmesi. Oral İmplant Der 1994:1:13-18.
6-Schroeder A: Histologische und klinische Beobachtungen bei der Erprobung von Hohlzylinderimplantaten unter besonderer Berücksichtigung der Titanspritzschicht oberfläche, in Franke J (ed): Der heutige Staud der Implantologie. München/Wien, Carl Hanser Verlag, 1980, pp 33-40.
