Ata Anıl*, Tosun Tosun**, Cüneyt Karabuda***, Selim Ersanlı**,
Özkan Dilek***, Haşmet Gökdeniz**, Kubilay Özkan**,
Tayfun Özdemir****, Peker Sandallı****.
* Dr.İ.Ü.Dişhek.Fak.Oral İmplantoloji Anabilim Dalı
** Arş.Gör.İ.Ü.Dişhek.Fak.Oral İmplantoloji Anabilim Dalı
***Dt.İ.Ü.Dişhek.Fak.Oral İmplantoloji Anabilim Dalı
**** Prof.Dr.İ.Ü.Dişhek.Fak.Oral İmplantoloji Anabilim Dalı
ÖZET
Tek diş eksikliği vakalarında implant uygulamaları uygun endikasyon olarak ortaya çıkmaktadır. Bu tip uygulamalarda kuron rotasyonu, postların birbirleri ve ağızdaki diğer dişler ile paralelizasyonu gibi sorunlar ile karşılaşılmaktadır. Çalışmada değerlendirilen Pitt-Easy Bio-Oss implant sisteminde, tek diş implant uygulamalarında ortaya çıkan rotasyon sorununa çözüm getirmek amacı ile sekizgen tabanlı postlar üretilmeye başlanılmıştır. Ortalama bir yıllık fonksiyon sonuçları itibarı ile bu tip postlar protetik açıdan başarılı olarak değerlendirilmiştir.
Anahtar sözcükler: Tek diş implant, Post.
PROSTHETIC REHABILITATION OF SINGLE TOOTH REPLACEMENTS BY USE OF PITT-EASY BIO-OSS IMPLANT SYSTEM
ABSTRACT
Implant applications are suitable indication for single tooth replacements. Crown rotation, abutment angulation are main problems occured by single tooth implants. Pitt-Easy Bio-Oss implant system which has been evaluated in the present study offers internal hex-lock implants and hexagonal abutments to prevent crown rotation. As one-year follow-up findings such abutments has shown successful prosthetic results.
Key words: Single tooth implants, Abutment.
GİRİŞ
Tek diş eksikliği durumunda kemikiçi implantlar ile yapılan rehabilitasyonların yayınlanan sonuçları, bu tip vakalarda implant uygulamalarının uygun endikasyon olduğunu ortaya koymaktadır(3,6,7,8,10).
İmplant postlarının birbirleri ve ağızdaki diğer dişler ile paralelizasyonu, özellikle üst çeneye yapılan implant uygulamalarında karşılaşılan başlıca sorunlardan biridir. Karşımıza çıkan diğer bir problem de tek diş eksikliklerini gidermek için yerleştirilen implantlarda, implant postu ve üzerinde taşıdığı protetik yapının, çiğneme kuvvetleri etkisi altında zamanla gevşiyerek rotasyon yapmasıdır.
Çalışmada, bu tip protetik problemler ile karşılaşılan vakalarda, kullanılan implant sisteminin (1), düz veya açılandırılmış, rotasyonu engelleyen sekizgen iç kilit sistemi bulunan vidalı postlarından yararlanılarak yapılan klinik uygulamalar aktarılmış, avantaj ve dezavantajlarına yer verilmiştir.
GEREÇ-YÖNTEM
Çalışmada 9 vakaya tek diş implantı olarak uygulanan, 5 ile 20 ay arasında , ortalama 11.6 aylık fonksiyon süresine sahip, toplam 12 implantın klinik bulguları değerlendirilmiştir.
Tek diş implantlarında sıklıkla görülen üstyapı parçalarının rotasyonunu önlemek için postun implant içersinde kalan kısmı sekizgen prizma şeklinde dizayn edilmiştir. Okluzalden vidalanan post, sekizgen tabanı sayesinde implant içine oturarak rotasyon problemi önlenmiş olur. Pitt-Easy Bio-Oss implant sisteminin 3.25 mm, 3.75 mm ve 4.0 mm çaplarındaki implantları için düz postun yanısıra 15º ve 25º açılı postlar da bulunmaktadır(şema 1.).
Uygun açılı postlar ağızda yerleştirildikten sonra komşu dişler ile olan paralelik ve antagonist dişlere mesafe kontrol edilir; gerekirse frez ile kesilerek düzeltme yapılır.
Silikon, polieter veya polivinilsiloksan esaslı ölçü maddelerinden herhangi biri ile ölçü alınır. Post ağızdan söküldükten sonra sekizgen iç yapısı bulunan implan analoğuna vidalanarak ölçü içersine yerleştirilir. İmplant etrafında submukozal kalan kısımların retansiyon yapmasını engellemek için implant analoğu etrafına kole bölgesinde yumuşak akrilik yerleştirilir. Yumuşak akriliğin daha sonra alçıdan ayrılmasını engellemek için önceden ölçü içersine retansiyon yapacak metal teller yerleştirilmelidir(resim1-2).
Post üzerine modelaj yapılarak metal gövdenin dökümü yapılabilir (cast-on tekniği). Diğer yöntemde metal gövde post üzerine simante edilir.
Resim1. Sekizgen tabanlı post ölçü içersinde. Retansiyon sağlamak için metal teller post etrafına yerleştirilmiştir.
Resim2. Post etrafına kole hizasında yumuşak akrilik yerleştirilmiştir. Metal teller akriliğin alçıdan ayrılmasını engeller.
Şema1. Pitt-Easy Bio-Oss implant sistemine ait sekizgen tabanlı postlar.
Vaka 1.
Üst çene 11 No’lu diş yerine yerleştirilen 3.25 mm çap ve 12 mm boydaki implantın uzun aksı komşu dişlere oranla daha fazla vestibüle eğimli olduğu için 25° açılı post kullanılarak paralelizasyon sağlanmıştır. Post vidası vestibülde yer aldığından, estetiği sağlamak amacıyla kuron post üzerine rezin siman kullanılarak simante edilmiştir.
Vaka 2.
Üst çene 14 no’lu diş yerine 3.25 mm çap ve 12 mm boyda implant yerleştirilmiştir. Antagonist dişlerle yeterli mesafe sağlanması için post boyu ağızda kısaltılmıştır. Metal-seramik kuron çalışmasında yarı kıymetli alaşım kullanılmış, okluzal vidanın yerleştirilebilmesi için çiğneme tablasında bir perforasyon hazırlanmıştır. Hazırlanan kuron post üzerine akrilik siman ile simante edilmiştir. Bu şekilde istendiğinde okluzal vida sökülerek post ve üzerine simante edilmiş kuronun
birikte çıkartılabileceği bir üst yapı elde edilmiştir. Okluzal vida için hazılanan perforasyonun estetik ve hijyenik sebeplerle kapatılması için geçici dolgu malzemesi üzerine ışınlı kompozit yerleştirilerek bir restorasyon yapılmıştır.
Vaka 3.
Apikal lezyon sebebi ile çekim endikasyonu konan 14 no’lu diş yerine, çekimi takiben üçünçü haftada en 3.25 mm çap ve 12 mm boyda implant yerleştirilmiştir. Altı aylık iyileşme döneminden sonra ikinci cerrahi işlem ile iyileşme vidası takılmış ve epitel remodelasyonu beklenmiştir. Sekizgen tabanlı, düz post seçilerek yarı kıymetli alaşım ile metal seramik kuron çalışması yapılmıştır. İmplant boynu komşu dişlerin mine sement hududuna göre daha apikalde konumlandığı ve 14i bölgesinde mukoza kalın olduğu için post boyunda herhangi bir kısaltma yapmaya gerek kalmamıştır. Okluzal vidanın iç kısmı geçici dolgu malzemesi ile doldurulduktan sonra, kuron post üzerine cam ionomer siman ile simante edilmiştir(resim 3-4). Okluzal vida için hazırlanan perforasyon simantasyon sırasında taşan siman ile dolduğu için ayrıca restorasyon yapmaya gerek kalmamıştır.
Resim3. Metal-seramik kuronun implant üzerine tespit edilmesini sağlayan okluzal vidanın yerleştirilmesi için okluzal tablada yer alan perforasyon görülmektedir.
Resim4. Metal-seramik kuronun ağıziçi görüntüsü. Okluzalde yer alan delik cam ionomer siman ile kapatılmıştır.
Vaka 4.
Konjenital diş germi eksikliği (agenezi) sebebi ile 22 nolu dişi eksik olan genç bireyde, uygulanacak protetik restorasyon için yeterli mesio-distal aralığın kazandırılması amacıyla ortodontik tedavi gerçekleştirilmiştir. Ortodontik tedavi sonunda alınan el-bilek radyografisine göre hastanın (takvim yaşı 13 yıl 2 ay) iskelet yaşının 15 yıl olduğu, büyüme ve gelişiminin %98.6’sını tamamladığı saptanmıştır. Bu verilere dayanarak vakanın sol üst lateral diş bölgesine 12 mm uzunluğunda, 3.25 mm çapında implant yerleştirilmiştir. İyileşme dönemini takiben yapılan metal-seramik kuron sekizgen tabanlı posta resin siman ile simante edilmiş, palatinalde kalan okluzal vidanın üzeri geçici dolgu ve kompozit ile doldurulmuştur.
Vaka 5.
Üst çene 14 nolu diş yerine 3.25 mm çap ve 12 mm uzunlukta, alt çene sağ ve sol 1.molarlar bölgesine 3.25 mm çap ve 10 mm boyda implantlar yerleştirilmiştir. Alt ve üst çenelrde iyileşme dönemleri sonunda metal-seramik kuronlar yapılmış, sekizgen tabanlı postlar üzerine cam ionomer siman ile simante edilmişlerdir.
Vaka 6.
Eksik olan 36 nolu diş yerine 3.75 mm çap ve 14 mm uzunlukta implant uygulanmıştır. İyileşme dönemini takiben sekizgen tabanlı düz post üzerine mum modelaj yapılarak post ile beraber kıymetsiz alaşım kullanılarak döküm yapılmıştır (cast-on tekniği). Metal-seramik kuron okluzal fiksasyon vidası ile implant üzerine tespit edilmiştir.
Vaka 7.
Üst çene santral dişleri travmaya bağlı olarak lükse olan vakada diş kaybını takip eden 4. haftada iki adet 3.25 mm çap ve 14 mm uzunlukta iki adet implant uygulanmıştır. 25º açılı hex-postlar üzerine iki adet metal-seramik kuron, cam ionomer siman ile simante edilmiştir.
Vaka8.
Sol üst lateral yerine 3.25 mm çap ve 18 mm uzunlukta implant yerleştirilmiştir.Okluzal vida vestibülde kaldığı için sabit-hareketli özellikten vazgeçilerek metal-seramik kuron hex-post üzerine akrilik siman ile simante edilmiştir.
Vaka 9.
22 nolu dişin eksikliği 3.25 mm çap, 14 mm uzunlukta implant uygulanarak rehabilite edilmiştir. Apikali palatinale eğimli olan implantın kuron kısmının komşu dişlerle paraleleliğini sağlamak için 15º eğimli post kullanılmıştır. Metal-seramik kuron restorasyonu cam ionomer siman ile simante edilmiştir.
TARTIŞMA
Laney ve ark.(7) tek diş implantlarını Alberktsson ve ark.(1)’nın ortaya koyduğu kriterlere göre değerlendirdikleri üç yıllık takip sonuçlarında % 97.2’lik başarı saptamışlardır.
Ekfeld ve ark.(3) 1987-90 yılları arasında uygulanan ve en az bir yıl fonksiyonda kalan 93 tek diş implantında % 2’lik başarısızlıkla karşılaşmışlardır.
Özdemir ve ark.(9) üç farklı implant sistemine ait, 4 ile 40 ay arasında fonksiyona sahip tek diş implantı uygulamalarının sonuçlarını değerlendirdikleri çalışmada, implantlar ile rehabilitasyonun konvansiyonel protetik tedavilere üstün bir metod olduğunu belirtmişlerdir.
Tosun ve ark.(12) agenezis vakalarına uyguladıkları tek diş implantlarının sonuçlarının başarılı olduğunu bildirmişlerdir.
Bu çalışmada değerlendirilen 12 adet implant, yukarıda belirtilen literatür sonuçlarına parelellik gösteren biçimde, ortalama bir yıllık izleme süresinde başarılı bulunmuşlardır.
Günümüzde kullanımda olan birçok implant sistemi, zaman içersinde tek diş implant uygulamalarına yönelik üst-yapı protetik parçalarını piyasaya sürmüşlerdir.
Branemark implant sisteminde tek diş eksikliği vakaları için rotasyon problemini önleyen CeraOne post dizaynı geliştirilmiştir(2) .
Lewis ve ark.(8) Branemark implant sistemi için UCLA adlı yeni geliştirdikleri post dizaynına ait teknik ve klinik bulgulara yer verdikleri çalışmada sekizgen implant boynuna oturan ara parça sayısını azaltarak işlemleri basitleştirmişlerdir.
Hartmann ve ark.(5) Tübingen implant sisteminde yapılan değişiklerle Frialit-2 adını alan yeni implant dizaynında sekizgen tabanlı okluzalden vidalanan post kullanımı ile tek diş rehabilitasyonlarında karşılaşılan rotasyon probleminin önüne geçildiğini belirtmişlerdir.
Bonefit implant sisteminde Cone System postlarının tek diş implantlarında rotasyona izin vermesi sebebiyle, sekizgen tabanı olan Octa System postları geliştirilmiştir (11).
Çalışmada değerlendirilen Pitt-Easy Bio-Oss implant sisteminde, tek diş implant uygulamalarında ortaya çıkan rotasyon sorununa çözüm getirmek amacı ile sekizgen tabanlı postlar üretilmeye başlanılmıştır. Ortalama bir yıllık fonksiyon sonuçları itibarı ile bu tip postlar protetik açıdan başarılı olarak değerlendirilmiştir.
Esposito ve ark.(4) tek diş eksikliklerinde uygulanan implanlara ait radyolojik araştırmalarında, preoperatif dönem ile üst-yapının fonksiyona girdiği süre içersinde implantlara komşu dişler etrafında rezorbsiyon gözlemişlerdir. En fazla rezorbsiyon üst laterallere komşu yerleştirilen implant vakalarında lateral dişlerde görülmüştür. İmplant-diş aralığı azaldıkça rezorbsiyon miktarı artmıştır.
Bu çalışmada radyolojik bulgular komşu dişlerle olan ilişki açısından değerlendirmeye tabi tutulmamış, ancak peri-implanter krestal kemik rezorbsiyonu açısından fizyolojik sınırlar dahilinde kalındığı saptanmıştır.
KAYNAKLAR:
1- Alberktsson T, Zarb G, Wortington P, Eriksson RA. The long term efficacy of currently used dental implants: a review and proposed criteria of success. Int J Oral Maxillofac Implants 1986:1:11-25.
2- Andersson B, Ödman P, Carlsson L, Branemark P-I. A new Branemark single tooth abutment: handling and early clinical experiences. Int J Oral Maxillofac Implants 1992:7:105-111.
3- Ekfeld A, Carlsson GE, Börjesson G. Clinical evaluation of single-tooth restorations supported by osseointegrated implants: A retrospective study. Int J Oral Maxillofac Implants 1994;9:179-183.
4- Esposito M, Ekestubbe A, Gröndahl K. Radiological evaluation of marginal bone loss at tooth surfaces facing single Branemark implants. Clin Oral Impl Res 1993;4:151-157.
5- Hartmann HJ, Wittal CG. Progress in implantology: developments from the Tübingen Implant to the Frialit-2. European Dentistry 1995:4:1-4.
6- Jemt T. Modified single and short-span restorations supported by osseointegrated fixtures in the partially edentulous jaw. J Prosthet Dent 1986:55:243-245.
7- Laney WR, Jemt T, Harris D, Henry PJ, Krogh PHJ, Polizzi G, Zarb GA, Herrmann I. Osseointegrated implants for single-tooth replacement: Progress report from a multicenter prospective study after 3 years. Int J Oral Maxillofac Implants 1994;9:49-54.
8- Lewis SG, Beumer J, Perri GR, Hornburg WP. Single tooth implant supported restorations. Int J Oral Maxillofac Implants 1988:3:25-30.
9- Özdemir T, Yalçın S, Ersanlı S, Özkan K, Sandallı P. Tek diş implant uygulamaları. Oral İmplantoloji Der 1994:1:28-31.
10- Schulte W, d’Hoedt B, Axmann D, Gomez G. The first 15 years of the Tuebinger implant and its further development to the Frialit-2 System. Zeithschrift für Zahnarztliche Implantologie 1992:2:3-22.
11- Sutter F, Weber HP, Sorensen J, Belser U. The new restorative concept of the ITI-Dental Implant System. Design and engineering. Int J Periodontol and Res Dent. 1991:2:66-74.
12- Tosun T, Kaya H, Karabuda C, Özkan K, Özdemir T, Sandallı P. Agenezis vakalarında implant uygulamalarının değerlendirilmesi. Oral İmplantoloji Der 1995:1:41-47.
